20 Aralık 1942 NİKSAR – ERBAA DEPREMİ
26 Aralık 1939 NİKSAR -ERZİNCAN- DEPREMİ
Kışın en şiddetli günlerinde Kelkit Havzasını vuran depreminin şiddeti XI, büyüklüğü 7.9’dur. Depremde 32 962 kişi ölmüş, 100 bin kişi yaralanmış ve 116.720 bina yıkılmıştı.
Niksar’da ise 1648 kişi ölmüş, 972 kişi yaralanmış, 18409 hayvan telef olmuş, 3065 ev yıkılmıştır.
NİKSAR’IN TARİHTE GEÇİRDİĞİ DEPREMLER
Niksar’ın tarihte geçirdiği önemli depremlerden, son 2300 yılda olanlar kitabelerden, yerli ve yabancı katalog ve kitaplardan, son 100 yıldakiler ise yerli ve yabancı gazete, bilimsel yayınlar, Bayındırlık ve İskân Bakanlığının ilgili birimlerdeki dosyalarından alınan bilgilerle derlenmiştir. Niksar’da son 2 bin içinde 14 tane yıkıcı deprem olmuştur.
TARİH ŞİDDETİ ETKİLENEN BÖLGE
MÖ. 330 ? Niksar
MS. 127 VI Niksar-Suşehri
335 VIII Niksar-Suşehri
344 ? Niksar
345 VII Niksar
366 VI Niksar
449 ? Niksar
499 VIII Niksar-Suşehri
506 VI Niksar
1045 IX Niksar-Erzincan-Erzurum
1268 IX Niksar-Erzincan-Erzurum
1458 X Niksar-Erzincan-Erzurum
1482 X Niksar-Erzincan-Erzurum
1498 X Niksar-Tokat (Küçük Kıyamet)
1598 VIII Niksar-Erzincan
1668 XII(8.0)Niksar-Erzincan (Afet)
1756 ? Niksar-Erzincan
1826 VII Niksar-Tokat-Erbaa
1873 VII Niksar-Şebinkarahisar
1875 VII Niksar-Şebinkarahisar
1887 VI Niksar-Tokat-Erzincan
1890 VII Niksar
1899 VI Niksar-Erbaa
1906 VI Niksar-Reşadiye
1913 VI Niksar
29.04.1923 VI(5.9) Niksar-Reşadiye
27.12.1939 XI(7.9) Niksar-Erzincan (Afet)
20.12.1942 X(7.0) Niksar-Erbaa (Ağır ve Yıkıcı)
Ana Britannica’nın verdiği bilgilere göre Anadolu’da gerçekleştiği belirlenen ilk ve en önemli deprem MÖ. 330 yılındaki Niksar depremidir. Yine 344 ve 449 yıllarındaki iki büyük depremde de Pontus ve Roma döneminden ayakta kalabilen bir çok tarihi yapı da yıkılıp yok oldu. Özellikle Pontus krallarının yemin ederek taç giydikleri Anadolu’nun en büyük tapınaklarından biri olan Men Pharnaku Tapınağı da 344’deki depremde yıkılmıştı.
Niksar’da gerçekleşen depremlerden 1045, 1268, 1458, 1482 ve 1498 yıllarındakiler çok büyük can ve mal kaybına sebep olmuş, hatta 1498 yılındaki deprem “Küçük Kıyamet” olarak tanımlanmıştır. 1668’deki deprem ise 8.0 büyüklüğünde olup tam bir afettir.
KAYNAK: GÜNEŞ, M. Necati; Niksar ve Deprem, KÜMBET, Yıl:4, Sayı:14, s.49, 2009.
Video için Tokattannet’e ve Turgay Caymaz hocama teşekkür ediyorum…
(Bilgilendirme ve derleme için Niksar’ımızın değerlerinden M. Necati GÜNEŞ’ e teşekkürler.)
